close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć
  • PRAWA CZŁOWIEKA

  • 14 czerwca 2017

    Tematyka biznesu i praw człowieka zyskuje na znaczeniu zarówno w Organizacji Narodów Zjednoczonych, jak i Unii Europejskiej czy Radzie Europy. Społeczność międzynarodowa opracowała liczne inicjatywy i podjęła praktyczne działania, mające na celu precyzyjne określenie roli i odpowiedzialności rządów, biznesu i społeczeństwa obywatelskiego w zakresie ochrony i poszanowania praw człowieka. Polska aktywnie włącza się w proces tworzenia nowego podejścia do tej problematyki na forum krajowym i międzynarodowym.

    Historia inicjatywy

     

    Rada Praw Człowieka ONZ w 2011 r. przyjęła przez konsensus Wytyczne dotyczące biznesu i praw człowieka (UN Guiding Principles on Business and Human Rights), opracowane przez zespół ekspertów pod przewodnictwem prof. Johna Ruggiego[1]. Wytyczne te stanowią ważny krok społeczności międzynarodowej w stronę zmniejszenia ryzyka naruszania praw człowieka w związku z działalnością biznesu. Uwzględniają one przede wszystkim obowiązki państw, dotyczące zapewnienia ochrony praw jednostki przed naruszeniami ze strony przedsiębiorstw. Wytyczne kładą również nacisk na rolę przedsiębiorstw  w realizacji i ochronie  praw człowieka, wynikających zarówno z regulacji prawa krajowego, jak i ze zobowiązań międzynarodowych.

     

    Istotne miejsce w  Wytycznych zajmuje kwestia zapewnienia przez państwa skutecznych, zarówno sądowych, jak  i pozasądowych, mechanizmów rozpatrywania skarg na naruszenia praw człowieka w związku z działalnością gospodarczą. Zgodnie z Wytycznymi,  poszkodowanym powinien być zagwarantowany dostęp do środków zaradczych i możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za doznane krzywdy.

     

    MSZ podjęło się roli koordynatora prac nad Krajowym Planem Działania (KPD) na rzecz wdrażania Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka na lata 2017-2020. W prace nad dokumentem zaangażowane były w sposób szczególny: Ministerstwo Rozwoju, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Sportu i Turystyki, Pełnomocnik Rządu do spraw społeczeństwa obywatelskiego, Pełnomocnik Rządu do spraw Równego Traktowania a także Państwowa Inspekcja Pracy i Urząd Zamówień Publicznych. W 2016 r. zakończono prace analityczne i przygotowana została pierwsza wersja dokumentu, którą po uzgodnieniach z pozostałymi resortami przekazano do zaopiniowania instytucjom pozarządowym oraz związkom pracodawców i związkom zawodowym w ramach konsultacji publicznych.

     

     

    „Krajowy Plan Działania na rzecz wdrażania Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka na lata 2017-2020” został zbudowany w oparciu o 3 filary zawarte w Wytycznych :

     

    1. Zobowiązanie państwa do ochrony praw człowieka.
    2. Odpowiedzialność przedsiębiorstw za poszanowanie praw człowieka.
    3. Dostęp do środków zaradczych.

     

    W załączniku do dokumentu zawarto informację na temat niewiążących mechanizmów międzynarodowych oraz międzynarodowych podstaw prawnych obowiązujących w Polsce w odniesieniu do biznesu i praw człowieka.

     

    KPD poprzez implementację Wytycznych ONZ  ma przede wszystkim służyć zwiększeniu ochrony praw człowieka i poszerzeniu możliwości  dochodzenia sprawiedliwości w sytuacji, gdy prawa te zostaną naruszone przez biznes. Umieszczenie w KPD informacji na temat działań rządu na rzecz społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, a także odwołanie się do strategicznych dokumentów w tej dziedzinie, związane jest się ze świadomą polityką państwa wspierania przedsiębiorstw z jednoczesnym podkreślaniem konieczności przestrzegania przez nie praw człowieka. W KPD zawarto informację o działaniach, które są już uwzględnione w planach poszczególnych resortów lub instytucji (np. „Konstytucja dla biznesu” czy nowelizacja ustawy o związkach zawodowych), a także o przewidywanych analizach nt. możliwych zmian w prawie polskim i działaniach mających na celu poprawę ochrony praw człowieka (np. ustawa o ,,sygnalistach”, nowelizacja ustawy o usługach turystycznych, regulacje odnoszące się do odpowiedzialności pośredników internetowych za mowę nienawiści i naruszenia wolności słowa, weryfikacja czy zapisy kodeksu karnego odnoszące się do pracy przymusowej są wystarczające do penalizacji zjawiska handlu ludźmi do  pracy przymusowej i in).

     

    Dokument został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 29 maja 2017 r.

     

    POBIERZ: Krajowy Plan Działania na rzecz wdrażania Wytycznych ONZ dot. biznesu i praw człowieka na lata 2017-2020

     


    [1]  Tekst Wytycznych ONZ oraz  aktualne informacje nt. działań na rzecz ich wdrożenia są dostępne na stronie Biura Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka: http://www.ohchr.org/EN/Issues/Business/Pages/NationalActionPlans.aspx  Tłumaczenie polskie zostało przygotowane przez Polski Instytut Biznesu i Praw Człowieka we współpracy z NSZZ Solidarność oraz Fundacją F.Eberta i jest dostępne w formie elektronicznej na stronie internetowej Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu - www.pihrb.org

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: